dodany: 01.03.2013 | tagi: , , ,

Autor:

Skuteczne kopie zapasowe

0
backup

Prywatne dokumenty, zdjęcia i inne pliki są zwykle dla nas bardzo cenne i nie wyobrażamy sobie ich utraty – awaria dysku, wirus, kradzież laptopa – różne rzeczy się zdarzają. Na co dzień o tym nie myślimy, dopóki wszystko działa, a sprzęt jest sprawny – do czasu. Najczęściej po pierwszym niemiłym zdziwieniu zaczynamy szukać możliwości uchronienia się przed podobnymi sytuacjami w przyszłości. Szukamy aplikacji, urządzeń i wszelkich rozwiązań, które mogą nam pomóc. Trochę jak w obiegowym stwierdzeniu, że ludzie dzielą się na tych co robią backupy i tych którzy będą backupy robić. Najlepszym pomysłem jest zadbać o zabezpieczenie własnych danych z wyprzedzeniem i zanim się cokolwiek stanie. Jakie są rozwiązania, z czego można skorzystać? Na to pytanie postaram się odpowiedzieć dalej w niniejszym artykule. Jego napisanie akurat szczęśliwie zbiegło się w czasie z publikacją innego artykułu (zobacz: Dysk, który spalił się w ziemskiej atmosferze, to żaden problem – wywiad z przedstawicielem Kroll Ontrack), dotyczącego konsekwencji utraty ważnych materiałów.

Można backupować wybiórczo

Dane przechowywane na dysku twardym komputera można backupować na różne sposoby i tak samo musimy się zdecydować, co warte jest przechowywania na dodatkowych nośnikach. Można kopiować same pliki dokumentów, całe katalogi profili użytkowników, albo też całą zawartość dysku. Wszystko zależy od upodobań, albo od ważności danych. Znaczenie może mieć też pojemność nośnika, na którym zapisujemy kopie, częstotliwość i sposób zapisu.

Wariant minimalny to najbardziej istotne pojedyncze pliki lub katalogi. Jeżeli wystąpi awaria i stracimy wszystko, trzeba zainstalować od nowa system operacyjny, wszystkie aplikacje, aktualizacje i dodatki. Do gotowego systemu wgrywamy zapisane pliki i konfiguracja jest prawie taka, jak przed zdarzeniem. Konieczny jest nasz czas na wykonanie tych czynności, ale przy tej okazji mamy szansę zainstalowania systemu na czysto (co się czasem przydaje w przypadku systemu Windows, ale i nie zaszkodzi dla Linuksa i Mac OS X).

Wariant maksymalny to kompletna kopia zawartości dysku. Wymaga najmniej czasu przy odtworzeniu i pozwala przywrócić stan do tego sprzed awarii (oczywiście dla chwili, w której wykonaliśmy ostatni backup). Unikamy reinstalacji wszystkich aplikacji i zaoszczędzamy mnóstwo czasu.

 

Wybór sposobu kopiowania

Niezależnie od wybranego wariantu, dane muszą być jakoś skopiowane na zapasowy nośnik – czy to dysk zewnętrzny, czy usługa w sieci, albo zwykły pendrive. Można robić to ręcznie, przenosząc co jakiś czas pliki, ale jest to sposób dobry tylko w ostateczności. Łatwo zapomnieć o wykonaniu kopii, zabiera to czas, a poza tym zwyczajnie każdy z nas ma ciekawsze rzeczy do zrobienia :-) Najlepiej użyć gotowego narzędzia, które wykona tę pracę za nas i nie będziemy musieli żmudnie kopiować plików. Nawet jeśli nie będzie to rozwiązanie automatyczne i będziemy musieli co jakiś czas kliknąć przycisk „backup” to i tak jest to dużo lepsze od ręcznego przenoszenia danych. Aplikacje przygotowane do tego celu mają możliwość skonfigurowania, co ma być backupowane, w jaki sposób i jak często. Część rozwiązań robi to w pełni automatycznie, odciążając nas od pamiętania o tej czynności i zapewniając możliwość odtworzenia danych np. sprzed godziny.

 

Narzędzia

Pomyślałem, że przedstawię najpopularniejsze rozwiązania do wykonywania kopii zapasowych w podziale na trzy kategorie:

  1. Aplikacje dla systemów operacyjnych Windows, Linux i Mac OS X;
  2. Rozwiązania dla backupu w chmurze;
  3. Urządzenia wspierające wykonywanie backupu.

Każdy z systemów operacyjnych wymienionych powyżej oferuje podstawowe, dostępne z systemem, aplikacje do wykonywania kopii zapasowych. Są to proste, ale spełniające swoją funkcję programy, które dostępne są za darmo i być może wystarczą do typowego zastosowania, czyli do zachowania kopii dysku na innym nośniku.

W przypadku Windows jest to Backup and Restore, dla Mac OS X – Time Machine, dla Linuksa (a konkretnie dla Ubuntu) – Déjà Dup. Można wykorzystać te rozwiązania, można zainstalować coś dodatkowego – zależnie od potrzeb. Myślę, że zdecydowanie warto z nich skorzystać, żeby mieć jakiekolwiek rozwiązanie, szczególnie, że jest dostępne od razu, a jedyne co trzeba zrobić, to skonfigurować odpowiednio sesje wykonywania kopii i podpiąć (kablem lub przez sieć bezprzewodową) dodatkowy dysk lub dedykowane urządzenie.

Z powyższych rozwiązań ciekawe jest Time Machine, które cyklicznie i automatycznie zachowuje kopię całego dysku (można wykluczyć niechciane katalogi) identyfikując zmiany plików i zapisując kolejno kopie poszczególnych ich wersji. Jest to realizowane do zapełnienia zapasowego dysku, po czym kasowane są najstarsze wersje plików, aby zwolnić miejsce na najświeższe dane. Z poziomu systemu operacyjnego można się odwołać do poprzednich wersji i przywrócić je w oryginalnej lokalizacji. Poważną zaletą jest to, że kopie są robione bez udziału użytkownika, po wykryciu dysku backupowego. Wada to to, że rozwiązanie jest dostepne tylko na platformie Mac OS X, ale można skonfigurować podobnie działające rozwiązania na innych systemach – np. na blogu interlinked.org znajduje się poradnika dla Linuxa, albo też użyć gotowej aplikacji jak TimeVault. Polecam – naprawdę takie podejście pomaga i pozwala zapomnieć o czymś takim, jak konieczność backupu :-)

Jeżeli zdecydujecie się na poszukiwanie innych aplikacji, myślę, że warto sprawdzić rozmaite dostępne w sieci rankingi aplikacji, a także poszukać poradników w sieci. Dla ułatwienia na końcu artykułu zamieszczam po kilka propozycji odnośników, które mogą być dobrym startem.

 

Backup w chmurze

Cloud Backup

Oprócz aplikacji fizycznie instalowanych na komputerze, warto zastanowić się także nad rozwiązaniami w chmurze – usługami online, w których można założyć darmowe konta z ograniczonym miejscem na dane, lub wykupić komercyjny abonament z dużo większymi możliwościami. Takie podejście ma zdecydowaną przewagę nad wykonywaniem kopii zapasowych na dyskach znajdujących się w tej samej lokalizacji co komputer – w razie pożaru, kradzieży całego sprzętu (czy uderzenia meteorytu ;-)) dane są zapisane w zupełnie innej miejscowości, a nawet kraju. Poza tym, są dostępne z dowolnego urządzenia i możliwa jest synchronizacja dokumentów pomiędzy np. laptopem i smartfonem. Wada – usługa kosztuje, a często ma też ograniczenia – tak jak możliwość synchronizacji jedynie wskazanych dokumentów i plików, bez możliwości backupu całego dysku. Zresztą z uwagi na specyfikę usługi, kopia całego dysku nie miałaby sensu, tak jak w przypadku kopii na dysku podłączonym kablem USB lub przez WiFi.

Usługi chmurowe są świetnym rozwiązaniem dla zapisu całości prywatnych danych – dokumentów, zdjęć i innych plików. Usługi te są dostępne przez przeglądarki internetowe, a także dedykowane aplikacje umożliwiające ręczne i automatyczne zapisywanie zmian w chmurze. Jeżeli nawet nie będziecie potrzebować tego typu backupu, czasem przydatne może być darmowe konto z np. 5 GB miejsca, na którym można przechowywać kopie swoich plików i dzielić się nimi ze znajomymi (oczywiście legalnie ;-)).

 

Usługi te można podzielić z grubsza na dwie grupy:

  1. Sieciowe repozytoria plików z możliwością ładowania swoich danych (np. Dropbox, Box, Google Drive, Microsoft SkyDrive);
  2. Specjalizowane usługi umożliwiające instalację aplikacji/agenta wykrywającego zmiany w lokalnych plikach i automatycznie wysyłającego ich kopię do zdalnego repozytorium (np. iDrive lub Mozy).

Sprawdźcie kompletne porównanie tych usług.

 

Dane na karcie pamięci to też kopia zapasowa

Uzupełnieniem rozwiązań aplikacyjnych czy usług dostępnych w chmurze są wszelkiego rodzaju nośniki, na których możemy przechowywać swoje dane. Może to być zwykły pendrive, dysk przenośny podłączony przez USB lub FireWire, ale także dysk sieciowy widoczny w sieci bezprzewodowej. Wykonywanie cyklicznego backupu na dowolnym z nich zapewnia bezpieczeństwo i spokój.

Najwygodniejszym rozwiązaniem jest dysk sieciowy, który jest dostępny dla wszystkich komputerów wpiętych w sieć bezprzewodową. Nie ma potrzeby podłączania kabli, a dane mogą być dostępne dla wielu osób naraz. Godne uwagi są specjalistyczne urządzenia działające jako serwer NAS (Network Attached Storage) – przykładowo firmy Synology. Umożliwiają one udostępnianie zamontowanych dysków twardych w sieci i wykorzystanie ich m.in. do backupu z użyciem chociażby powyżej wspomnianego makowego Time Machine. Dla użytkowników komputerów Apple jest dostępne urządzenie tego typu o nazwie Time Capsule.

pendrive

Podsumowując – polecam zastosowanie jakiegokolwiek backupu – nawet z użyciem podstawowych mechanizmów i oprogramowania, wykorzystując przenośny dysk USB, a optymalnie dobrze jest użyć serwera NAS zamiast tego dysku. Tak jest też wygodniej. Dla zwolenników chmury – polecam jedną z usług dostępnych w sieci. Nie ma także przeszkód stosowania jednego i drugiego naraz (na wszelki wypadek). A już na pewno nie zalecam trzymania wszystkich ważnych danych na jednym komputerze bez żadnej kopii. To się prędzej czy później może zemścić, ale zdjęć, czy dokumentów już się nie uda uratować (chyba że wykorzystując jedną z firm specjalizujących się w odzyskiwaniu danych, ale to nie jest tania usługa i ma sens tylko dla naprawdę wartościowych danych). Najlepiej zadbać o to, żeby taka usługa w ogóle kiedykolwiek nie była potrzebna – czego Wam życzę :-)

 

Poniżej wymieniam zestaw odnośników do stron, na których znajdziecie więcej informacji o opisywanych przeze mnie powyżej rozwiązaniach:

 

Porównanie aplikacji do backupu dla różnych platform

 

Aplikacje do backupu dla Windows:

5 najlepszych narzędzi backupowych dla Windowsa
Przegląd oprogramowania backupowego dla Windowsa
Oprogramowanie backupowe

 

Aplikacje dla Mac OS X:

8 rozwiązań backupowych dla OS X
Przegląd oprogramowania backupowego dla Maków
Usługi backupu online

 

Aplikacje dla Linuksa:
21 najlepszych darmowych programów do backupu
Bacula – najlepsze otwarte oprogramowane
Amanda Network Backup
10 narzędzi do robienia backupu online

Najlepsze narzędzia backupowe dla Ubuntu

7 najlepszych desktopowych narzędzi backupowych dla Ubuntu

5 najlepszych otwartych programów do backupu

 

Porównania i opisy rozwiązań do backupu w chmurze
Backuponline dane bezpieczne w chmurze

Porównanie usług backupu online

Przegląd 26 rozwiązań backupu online

Porównanie i przegląd 26 najlepszych rozwiąań backupu online w 2013

Twoje dane „katastrofoodporne” z backupem online

 

Informacje o rozwiązaniach sprzętowych do backupu:

cnet.com
LaCie Wireless Space 1 TB Wi-Fi and Gigabit Ethernet Network Attached Storage 301932
Clickfree Wireless Backup

avatar

M S

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *