Artykuły dotyczące tematu: projekt ustawy o świadczeniu e-usług

dodany: 25.02.2013 | tagi: ,

Co zmieni się w prawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną? (część 1.)

7
Prawo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji powróciło do pomysłu nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną – na stronach BIP MAiC można znaleźć Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz o zmianie niektórych innych ustaw (dalej: „Projekt”).

W cyklu kilku najbliższych artykułów zajmę się przedstawieniem zapisów dotyczących najistotniejszych z projektowanych zmian oraz ich komentarzem. Do tego wątku będziemy z pewnością wracać jeszcze nie raz na łamach WebSecurity.pl – prace przy zmianach do tej ustawy wywołują zawsze duże emocje, czego świadkami jesteśmy również po opublikowaniu wspomnianego Projektu. Warto jednak poświęcić kilka chwil na samodzielną refleksję i analizę tego zagadnienia, tak by móc aktywnie uczestniczyć w tej skomplikowanej dyskusji dotyczącej nas wszystkich.

 

Definicja e-usługi

Projekt zmodyfikował definicję „usługi świadczonej drogą elektroniczną” poprzez uwzględnienie jej odpłatnego charakteru. Zgodnie z propozycją, ta kluczowa dla branży definicja e-usługi ma mieć następującą postać:

  • wykonane usługi są świadczone bez jednoczesnej obecności stron (na odległość);
  • usługi świadczone są za wynagrodzeniem;
  • dane przekazywane są na indywidualne żądanie usługobiorcy;
  • usługi przesyłane i otrzymywane są za pomocą urządzeń do elektronicznego przetwarzania, włącznie z kompresją cyfrową i przechowywaniem danych, która jest w całości nadawana, odbierana lub transmitowana za pomocą sieci telekomunikacyjnej (w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne).

 

Zasada państwa pochodzenia

Doprecyzowaniu ulec ma również zakres wyłączeń od zasady państwa pochodzenia (przepisu fundamentalnego dla sektora e-usług obowiązującego w ramach Unii Europejskiej), zgodnie z którą usługi społeczeństwa informacyjnego poddane są prawu państwa członkowskiego UE, w którym znajduje się siedziba usługodawcy, chyba że strony postanowią inaczej albo mamy do czynienia z jednym z wyłączeń. To doprecyzowanie ma polegać na tym, że zasada państwa pochodzenia nie będzie (zgodnie z założeniami projektu) miała zastosowania do zobowiązań z udziałem konsumentów oraz wzorców umów skierowanych wobec konsumentów – w zakresie, w jakim ochronę praw konsumentów zapewniają przepisy odrębne . Chodzi tutaj o to, że w Unii Europejskiej funkcjonują szczególne mechanizmy ochrony konkurenta w określonych przypadkach i „wymuszają” one stosowanie przepisów kraju konsumenta, co oznacza, iż nie zawsze pokryje się to z siedzibą usługodawcy. Zgodnie z uzasadnieniem Projektu, zmiana przepisu ma na celu doprecyzowanie, że zasada państwa pochodzenia nie odnosi się ponadto m.in. do zobowiązań pozaumownych wynikających z naruszenia obowiązków informacyjnych przewidzianych w obrocie konsumenckim, dla których prawo właściwe wyznacza art. 12 rozporządzenia „Rzym II”, oraz do abstrakcyjnej kontroli wzorców umów, która zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE kwalifikowana jest jako zobowiązanie pozaumowne (por. wyrok ETS w sprawie C-167/00) i stosownie do art. 6 ust. 1 rozporządzenia „Rzym II” podlega prawu państwa, w którym występuje naruszenie zbiorowych interesów konsumenckich.

 

Informacje podstawowe o usługodawcy

Jeżeli chodzi o zakres informacji podstawowych, które zobligowany jest podawać usługodawca poprzez system teleinformatyczny, którym posługuje się usługobiorca, to ulec ma on rozszerzeniu o konieczność podawania danych szczegółowych umożliwiających szybki kontakt oraz bezpośrednie i skuteczne porozumiewanie się. Jest to pokłosie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z 16 października 2008 r. w sprawie C-298/07 Deutsche Internet Versicherung, zgodnie z którym usługodawca jest obowiązany podać usługobiorcom, zanim zostanie zawarta z nimi jakakolwiek umowa, oprócz adresu poczty elektronicznej, inne dane umożliwiające nawiązanie szybkiego kontaktu oraz bezpośrednie i skuteczne porozumiewanie się. Osoba wykonująca zawód regulowany będzie musiała podawać dodatkowo:

1) w przypadku ustanowienia pełnomocnika, jego imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo jego nazwę lub firmę oraz siedzibę i adres;

2) samorząd zawodowy, do którego należy;

3) tytuł zawodowy, którego używa oraz państwo, w którym został on przyznany;

4) numer w rejestrze publicznym, do którego jest wpisany wraz ze wskazaniem nazwy rejestru i organu prowadzącego rejestr.

Warto dodać, iż przez zawód regulowany w Projekcie rozumie się zespół czynności zawodowych, których wykonywanie jest uzależnione od spełnienia wymagań kwalifikacyjnych i warunków określonych w ustawie z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w zakresie dotyczącym zawodów regulowanych lub działalności, o których mowa w załączniku nr IV dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (są to czynności bardzo różnych profesji – od doradców podatkowych, poprzez fizjoterapeutów, na operatorach systemów nurkowych kończąc).

Ponadto (w stosunku do dotychczasowych wymogów), Usługodawca ma być obowiązany zapewnić usługobiorcy dostęp do aktualnej informacji o istnieniu właściwych dla danego zawodu zasad etyki zawodowej oraz o sposobie dostępu do tych zasad, a także wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub numerze w Krajowym Rejestrze Sądowym. Dla przeciętnego użytkownika oznacza to, że wszystkie dane rejestrowe będą musiały być łatwo dostępne i podane – przykładowo – w serwisie internetowym. Nawet w dzisiejszych czasach spotkać można bowiem choćby sklepy internetowe, które zawierają jedynie oznaczenie nazwy fantazyjnej i nie wiadomo dokładnie jaki podmiot prowadzi taki sklep.

Kolejna „nowość” dotyczy usługodawców tworzących strony internetowe lub zlecających tworzenie takich stron – będą oni mieli w miarę możliwości uwzględniać zalecenia dotyczące użytkowników o specjalnych potrzebach, w szczególności osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu wzroku lub słuchu. Chodzi tutaj o potrzebę dostosowania stron internetowych do potrzeb osób niepełnosprawnych i kierowanie się wytycznymi wypracowanymi przez konsorcjum W3C (Word Wide Web Consortium) w ramach inicjatywy dostępności do sieci WAI (Web Accessibility Initiative), zgodnie z wytycznymi WCAG 2.0.

 

Regulaminy e-usług

Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną będzie musiał określać także zakres odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Rozwiązanie to należy przywitać z zadowoleniem, jednakże od strony techniczno-prawnej pozostaje otwarte to, jaki stopień szczegółowości będzie musiał towarzyszyć takiemu dookreśleniu.

 

Informacja handlowa

Projekt dokonuje także swoistego przeorientowania w obszarze informacji handlowych – wprowadza nową kategorię podmiotów rozpowszechniających informację handlową – takich podmiotów (np. firm reklamujących swoje produkty lub usługi jest bardzo dużo i wykorzystują one bardzo różne – mniej lub bardziej osadzone w przepisach – praktyki, by ich korespondencja nie była uznawana za „spam”. Podmiot taki będzie odpowiedzialny za to, żeby taka informacja była na tyle wyraźne wyodrębniona i oznaczona, aby nie budziło wątpliwości, że jest to informacja handlowa. W tym kontekście należy wspomnieć, iż Projekt modyfikuje także samo ujęcie informacji handlowych na gruncie ustawy. Informacja handlowa będzie musiała także zawierać informację o sposobie nieodpłatnego odwołania zgody na otrzymywanie zamówionej informacji handlowej – w przypadku informacji handlowej skierowanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej do oznaczonego odbiorcy. Te modyfikacje mają na celu zminimalizowanie wątpliwości interpretacyjnych pojawiających się na tle dotychczasowej regulacji (np. dyskusja wokół tego, jakie znaczenie nadać zwrotowi „wizerunek przedsiębiorcy”).

Wykonujący zawód regulowany (czyli taki, którego wykonywanie uzależnione jest od spełnienia wymogów określonych przepisami prawnymi np. zdanie egzaminu, ukończenie wymaganej praktyki zawodowej etc.) może przekazywać informacje handlowe środkami komunikacji elektronicznej, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa oraz etyki zawodowej, w sposób odpowiadający charakterowi danego zawodu, biorąc pod uwagę, w szczególności, niezależność, godność i uczciwość zawodową, a także ochronę tajemnicy zawodowej (np. zgodnie z Kodeksem Etyki Fizjoterapeuty RP, Fizjoterapeuta nie wykorzystuje swojego nazwiska do reklamowania towarów i usług jeżeli uwłacza to godności i kompetencjom fizjoterapeuty).

 

To tyle tytułem wprowadzenia i przedstawienia projektowanych zmian w przepisach ogólnych ustawy oraz w zakresie obowiązków usługodawcy świadczącego usługi drogą elektroniczną. W kolejnym artykule zajmę się przedstawieniem najbardziej dyskusyjnych zmian dotyczących wyłączenia odpowiedzialności ISP wraz z komentarzem uwzględniającym głosy z dyskusji z różnych stron, w trakcie których nie można jednak zapominać o uwarunkowaniach prawa Unii Europejskiej. Przedstawię także nowoprojektowane regulacje w obszarze procedur zgłaszania i uniemożliwiania dostępu do bezprawnych danych lub do informacji pozwalających na zlokalizowanie bezprawnych danych.